REKLAMA

REKLAMA

AKTUALNOŚCIMiastoPowiatSportRozrywkaNaukaTurystykaNa SygnaleKącik PrasowyKulturaPrzetargi i komunikatyWybory

Zarys dziejów Sobiszowic – nowa wystawa Muzeum w Gliwicach

Rozrywka

Sobiszowice – to kolejna, po Bojkowie i Łabędach, dzielnica Gliwic, której dzieje przybliży Muzeum w Gliwicach. W ostatnich dniach września, przy nowym kościele świętego Bartłomieja (ul. Bernardyńska 19), zaprezentowana zostanie wystawa plenerowa. Pozwoli ona poznać przeszłość miejsca, gdzie w XIII wieku powstała osada, która z czasem stała się dzielnicą naszego miasta. Nazwa Sobiszowice pochodzi od imienia lub przezwiska jej pierwotnego, słowiańskiego założyciela - Sobisza lub Sobiecha (Sobiesława). Autorem ekspozycji i towarzyszącego wystawie folderu jest Damian Recław – kierownik Działu Historii naszego muzeum. Z wystawą będzie się można zapoznać 30 września, podczas koncertu grupy TGD (Trzecia Godzina Dnia), który odbędzie się w kościele św. Bartłomieja. W trakcie koncertu przeprowadzona zostanie zbiórka pieniędzy na cel charytatywny, jakim jest rozbudowa gliwickiego Hospicjum Miłosierdzia Bożego.

Galeria zdjęć


Szobiszowice to dzielnica Gliwic położona na północ od Starego Miasta. Jej nazwa pochodzi od nazwy patronimicznej nawiązującej do imienia lub przezwiska pierwotnego słowiańskiego założyciela wsi niejakiego Sobisza lub Sobiecha (Sobiesława). Taką interpretację potwierdza m.in. najstarszy zapis tej miejscowości (Sobischowic). Obecna forma jej nazwy (Szobiszowice) powstała w wyniku błędnego spolszczenia niemieckiego zapisu.Piaszczyste tereny nad Kłodnicą, a więc także rejon Sobiszowic były miejscem osadnictwa myśliwych i zbieraczy schyłkowego paleolitu i mezolitu. Miejscem stałego osadnictwa Sobiszowice stały się dopiero w średniowieczu. Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pochodzi 1276 r., kiedy Piotr ze Sławikowa sprzedał ją niejakiemu Hermanowi, a przy okazji dokonał jej lokacji na prawie niemieckim (frankońskim). Ten ostatni otrzymał stanowisko sołtysa, a także stosowne przywileje.

Z biegiem czasu przy Sobiszowicach powstały dwie bliźniacze do niej osady mające z nią bezpośredni związek: Ligota (niem. Elgut) i Nowa Wieś (Neudorf). Obie od dawna nie istnieją jako samodzielne jednostki. W okresie od początku XV w. do lat 20. XX w. wieś ta podzielona była na dwie części.

Inaczej terytorium Sobiszowic wygląda z punktu widzenia organizacji kościelnej. Parafia powstała tutaj wraz z tą miejscowością w drugiej połowie XIII w. i obejmowała obszar odpowiadający wsi i przynależnym jej gruntom ornym. Przez większość dziejów była to jedna z największych parafii w regionie. Początkowo należeli do niej jedynie wierni z Sobiszowic i Ligoty, ale potem powiększyła się o wierzących z Żernik, Szałszy i Nowej Wsi. Wraz z rozwojem przemysłu i urbanizacji następowało zasiedlanie tego terenu nowymi osiedlami mieszkaniowymi. Wszystkie z nich przyłączono w XIX i XX w. do parafii sobiszowickiej. Pierwszą siedzibą parafii był tzw. stary kościół św. Bartłomieja, pierwotnie drewniany od XV w. kamienny, z wieżą dobudowaną w XVII w. W 1911 r. oddano do użytku nowy kościół parafialny pod tym samym wezwaniem.

Sobiszowice były wcielane do Gliwic stopniowo: w 1881 r. przyłączono do nich kolonię Nowa Wieś, w 1897 r. część miejską Sobiszowic, a w 1927 r. drugą część tej wsi należącą do Welczka. Zmiana charakteru tej dzielnicy po jej przyłączeniu do Gliwic polegała na tym, że wybudowane na jej terenie nowe osiedla z biegiem czasu zyskały autonomiczność i przekształciły się w nowe dzielnice, np. osiedle „Kopernik”. Przyłączenie Sobiszowic do miasta miało kluczowe znaczenie w przekształceniu Gliwic w nowoczesne miasto przemysłowe.

Większość zachowanej do naszych czasów starej zabudowy Sobiszowic pochodzi z przełomu XIX i XX w. Najbardziej intensywnie zabudowywano główne ulice przebiegające przez teren Sobiszowic i dawnej Nowej Wsi: Bohaterów Getta, Sobiszowicką, Toszecką, Tarnogórską, Śliwki i Świętojańską, Uszczyka, Dworską, Floriańska.

Na przełomie XIX i XX w. w Sobiszowicach rozwinęły się zorganizowane formy ruchu polskiego, które przyjęły formę towarzystw gimnastycznych i śpiewaczych. W ruchu tym aktywistami byli znani później polscy działacze narodowi: Feliks Orlicki, Antoni Choroba, Józef Uszczyk i Jerzy Ziętek. Z powodu presji niemieckiej udział tej miejscowości w powstaniach był symboliczny. W trakcie II i III powstania została ona jedynie czasowo zajęta przez bojowników polskich. Natomiast tutejsi powstańcy walczyli froncie opolskim. Pamiątką po tych wydarzeniach jest zbiorowa mogiła powstańców poległych w walkach na cmentarzu przy ul. św. Wojciecha.

Trwałą zmianę wyglądu dzielnicy przyniosło przeprowadzenie przez jej terytorium gliwicko-bytomskiego odcinka Autostrady Rzeszy zbudowanego w latach 1934-1936 (obecnie Aleja Jana Nowaka Jeziorańskiego). Stała się ona odtąd krańcem północnej granicy Sobiszowic. W latach 1934-1935 powstał najbardziej charakterystyczny obiekt tej dzielnicy, zespół budynków i drewniana wieża Radiostacji przy ul. Tarnogórskiej. Obiekt ten stał się miejscem powszechnie znanym w świecie za sprawą rzekomego napadu na nią w dniu 31 VIII 1939 r. oddziału polskich powstańców (a faktycznie oddziału SS) – mówi Damian Recław, autor wystawy.

 

 

30 września 2018, kościół pw. św. Bartłomieja (ul. Bernardyńska 19), godz. 17:00

Koncert grupy TGD (Trzecia Godzina Dnia)

Koncert w ramach festiwalu Kultura i duchowość pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Gliwice Zygmunta Frankiewicza

Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona

Organizator: Teatr Miejski w Gliwicach,

Współorganizator: parafia św. Bartłomieja w Gliwicach

Partner: Muzeum w Gliwicach

Darczyńcy: PKM Gliwice, PEC Gliwice, PWiK Gliwice, PRUIM S.A. Gliwice,  Śląska Sieć Metropolitalna Sp. z o.o., Radio CCM, Qubus Hotel Gliwice

 

28 września – 15 października 2018, kościół pw. św. Bartłomieja (ul. Bernardyńska 19)

Wystawa plenerowa: Zarys dziejów Sobiszowic

Wystawa przygotowana w ramach festiwalu Kultura i duchowość pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Gliwice Zygmunta Frankiewicza

Organizator: Muzeum w Gliwicach

Współorganizator: parafia św. Bartłomieja w Gliwicach

Darczyńcy: PKM Gliwice, PEC Gliwice, PWiK Gliwice, PRUIM S.A. Gliwice,  Śląska Sieć Metropolitalna Sp. z o.o., Radio CCM, Qubus Hotel Gliwice

Źródło: Muzeum w Gliwicach

Admin Admin

Udostępnij:


Komentarze

Brak komentarzy...

Zostaw komentarz


POLECANE FIRMY

REKLAMA

AKTUALNOŚCI

Głosowanie

Zobacz wyniki

REKLAMA

KALENDARZ WYDARZEŃ

17
Środa
Październik 2018
Październik
Po Wt Śr Cz Pt So Nd
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
1234
imieniny:
Antonii, Ignacego, Wiktora

REKLAMA