REKLAMA

AKTUALNOŚCIMiastoPowiatSportRozrywkaNaukaTurystykaNa SygnaleKącik PrasowyKulturaPrzetargi i komunikatyWybory

Gliwickie Dni Dziedzictwa Kulturowego – „Mój dom jest moją twierdzą – gliwickie rezydencje miejskie

Kultura

Przed nami XVI edycja Gliwickich Dni Dziedzictwa Kulturowego organizowanych przez Muzeum w Gliwicach. Przedsięwzięcie odbywać się będzie 22 i 23 września pod hasłem: „Mój dom jest moją twierdzą – gliwickie rezydencje miejskie w XIX i 1. poł. XX w.”.

W XIX stuleciu nastąpił rozkwit rezydencjonalnego budownictwa miejskiego, co wiąże się z rozwojem przemysłu i szeroko pojętej działalności gospodarczej. Górny Śląsk, znajdujący się w awangardzie ówczesnej industrializacji, poszczycić się może wieloma obiektami tego rodzaju. Pochodzące z tamtego czasu wille i reprezentacyjne kamienice do dziś budzą zachwyt różnorodnością architektury i stylistyką, bogactwem form dziewiętnastowiecznego historyzmu i eklektyzmu czy dwudziestowiecznego modernizmu. Za szczególnie interesujące - ze względu liczbę, a także stan zachowania - uznać można obiekty znajdujące się w Gliwicach. Podczas XVl edycji Gliwickich Dni Dziedzictwa Kulturowego proponujemy publiczności zorganizowaną, nieodpłatną formę zwiedzania kilkunastu rezydencji miejskich. Będą to między innymi wille usytuowane przy ul. Rybnickiej oraz przy Parku Chopina, wille należące niegdyś do burmistrzów gliwickich, a także okazałe kamienice z 2. połowy XIX  i  1. tercji XX wieku. Koordynatorem tegorocznej edycji Gliwickich Dni Dziedzictwa jest Anna Kwiecień, historyk sztuki, starszy kustosz Muzeum w Gliwicach.

 

Maksyma „My home is my castle” angielskiego prawnika i polityka sir Edwarda Coke’a (1552–1634), dotycząca pierwotnie praw właściciela we własnym domu, a szczególnie prawa do obrony koniecznej przed napaścią, została spopularyzowana przez wieki i funkcjonuje w dzisiejszych czasach już jako aforyzm. Dla każdego człowieka jego dom jest zamkiem i twierdzą, powinien być miejscem bezpiecznym, służącym w pełni domownikom, miejscem wypoczynku, gdzie można schronić się przed męczącym szumem otaczającego świata. Podczas zwiedzania wybranych obiektów będziemy mieli okazję przyjrzeć się jak ta idea była realizowana ponad sto lat temu w Gliwicach. Szczególnie w XIX wieku nastąpił rozkwit rezydencjonalnego budownictwa miejskiego, co było związane z rozwojem przemysłu i szeroko pojętej działalności gospodarczej. Wśród przemysłowców i przedsiębiorców pojawiła się silna potrzeba określenia własnej tożsamości, szczególnego podkreślenia majętności i wysokiej pozycji społecznej, co dodatkowo mogło być realizowane poprzez formę i styl budowanych dla siebie reprezentacyjnych domów – w duchu modnych wówczas historyzmów, a w XX w. już pod wpływem nurtów ogólnie określonych jako modernistyczne. Dziewiętnastowieczna tęsknota za domem, który byłby prywatnym zamkiem, twierdzą przejawiała się w tzw. kostiumach budynków, czyli ich zewnętrznych „powłokach”, cechach stylistycznych, które określamy dzisiaj jako neogotyckie, neorenesansowe, neobarokowe, czy neoklasycystyczne, czasami w wersjach zupełnie dowolnych, łączących cechy różnych stylów minionych epok.  Z końcem XIX i początkiem XX w. do architektury miejskiej wielu miast europejskich śmiało wkroczyła secesja. W przypadku gliwickich rezydencji willowych obserwujemy jednak przewagę form kończącego się wówczas stulecia, co świadczyłoby o pewnym konserwatyzmie, secesja natomiast odważniej pojawiła się w dekoracji kamienic i śmiało zakomponowanych witrażach. Nowe nurty nadchodzą dopiero w latach 20. XX w., gdy powstają budynki o cechach art déco i szeroko pojętego modernizmu – mówi Anna Kwiecień.

 

Zwiedzimy 23 obiekty – głównie wille miejskie, ale i cztery kamienice, wybrane spośród licznych w Gliwicach ze względu na swoją stylistykę, rozmach inwestycji, piękny ogród lub wyjątkowe osobowości ich mieszkańców.  Gliwickie wille miejskie budowane początkowo jako domy mieszkalne dla jednej rodziny, w wyniku różnych okoliczności zmieniały często właścicieli, a jeszcze na przełomie XIX i XX wieku bywało, że zmieniały swoje funkcje. Stawały się np. ogólnodostępnymi klinikami lub szpitalami prywatnymi, czy przejęły rolę apartamentów dla wysokich urzędników przedsiębiorstw przemysłowych i fachowej kadry technicznej, zwłaszcza od lat 20. XX w., gdy bardzo wiele gliwickich kamienic i willi wykupiła spółka Obereisen, czyli Oberschlesische Eisen-Industrie AG für Bergbau und Hüttenbetrieb Gleiwitz, wchłonięta następnie przez większy koncern.

 

Podczas zwiedzania, w oparciu o opracowane historie obiektów może uda nam się uzyskać obraz tego, w jaki sposób mieszkali zamożniejsi gliwiczanie w okresie czasu od ostatniej ćw. XIX w. do 1. tercji XX w.,  czy ich domy były zamkniętymi enklawami, za szczelnymi ogrodzeniami, w otoczeniu mniejszych lub większych ogrodów, parków, czy jednak – mimo pewnej zachowanej odrębności – wpisywały się płynnie w pejzaż, dodając Gliwicom wielkomiejskiego charakteru. Do kogo należały gliwickie wille i wybrane do zwiedzania bogatsze kamienice? Głównie do przemysłowców, handlarzy, mistrzów i przedsiębiorców budowlanych, inżynierów oraz wyższej kadry technicznej okolicznych kopalni czy zakładów przemysłowych. Ale wśród wybranych do tegorocznego zwiedzania rezydencji znajdują się także willa burmistrza Gliwic, domy doktora medycyny i dyrektora szkoły, dwie rezydencje gliwickiej dynastii wydawców i drukarzy Neumannów oraz willa słynnego architekta, który zatrzymał się na kilka lat właśnie w Gliwicach. Zapraszamy do kolejnej wędrówki po mieście w ramach Gliwickich Dni Dziedzictwa Kulturowego. Dowiemy się między innymi, gdzie w Gliwicach mieszkał najzacniejszy mistrz ciesielski, jaką rezydencję wybudował sobie mistrz malarski, gdzie dokładnie założono unikatowy, magiczny ogród w ścisłym centrum miasta, gdzie w funkcjonowało Inhalatorium i czyj dom chroniła rzeźba św. Jerzego -  mówi Anna Kwiecień.

 

XIV Gliwickie Dni Dziedzictwa Kulturowego odbywają się pod honorowym patronatem:

 

Prezydenta Miasta Gliwice Zygmunta Frankiewicza

 

 

***

 

Szczegółowy harmonogram zwiedzania zamieszony będzie na stronie Muzeum w Gliwicach.

 

Po gliwickich rezydencjach będą oprowadzali autorzy folderów oraz przewodnicy muzealni w sobotę i niedzielę, 22 i 23 września, zgodnie z harmonogramem. Do obiektów należy dotrzeć samodzielnie. Foldery dotyczące  określonej rezydencji będą dostępne w miejscu zwiedzania. Wszystkie foldery będą dostępne w Willi Caro przy ul. Dolnych Wałów 8a oraz w Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej przy ul. Dolnych Wałów 3.

 

Udział we wszystkich wydarzeniach w ramach XIV edycji Gliwickich Dni Dziedzictwa Kulturowego jest bezpłatny.

Osoby niepełnoletnie mogą brać udział w zwiedzaniu na poszczególnych trasach wyłącznie pod opieką osoby dorosłej.

Uwaga! Nie prowadzimy zapisów na oprowadzania!

 

* * *

Wykaz obiektów objętych zwiedzaniem

  • willa przemysłowca Oscara Caro, obecnie Muzeum w Gliwcach, ul. Dolnych Wałów 8a
  • kamienica mistrza malarskiego Carla Martschina,  ul. Leona Berbeckiego 2
  • kamienica  mistrza budowlanego Salomona Lubowskiego, ul. Górnych Wałów 13
  • kamienica właściciela winiarni Jacoba Simona Troplowitza, ul. Górnych Wałów 15
  • kamienica wydawcy Carla Friedricha  Neumanna przy ul. Siemińskiego 18-20 (dawna ul. Wieczorka)
  • willa architekta Adalberta Kelma, ul. Zygmunta Starego 37 B
  • zachowane fragmenty willi przemysłowców – Oscara Huldschinsky’ego, następnie Rudolfa Hegenscheidt’a, ul. Zygmunta Starego 9   
  • willa dyrektora dawnej Szkoły Przemysłowej, ul. Zygmunta Starego 2
  • willa mistrza murarskiego Aloisa Wachtela, następnie klinika laryngologiczna i okulistyczna, ul. Barlickiego 1 
  • willa przemysłowca Josefa Bendixa Meyera, ul. Barlickiego 5
  • willa burmistrza Alfreda  Kreidela, obecnie siedziba TAURON Dystrybucja S.A.,                      ul. Barlickiego 2
  • willa Augusta Reichela, następnie Gleiwitzer Casino (Kasyno Gliwickie), obecnie Zespół Przedszkoli Miejskich nr 4, ul. Barlickiego 16
  • willa kupca Jacoba Luschowsky’ego, obecnie własność WASKO S.A., ul. Norberta Barlickiego 23
  • willa mistrza murarskiego i ciesielskiego Franza Traufelda, obecnie Oddział I Żłobków Miejskich, ul. Berbeckiego 10
  • willa spółki koncernów Arnolda Borsiga i hrabiów Ballestrem, ul. Berbeckiego 13
  • willa dra inż. Heinricha Wernera – generalnego dyrektora Gräflich Schaffgotsch’schen Werke, obecnie Zespół Przedszkoli Miejskich nr 4, ul. Sienkiewicza 9
  • willa przemysłowca Gustava Naumanna, obecnie siedziba The Farm 51 Group SA, ul. Bohaterów Getta 15
  • willa doktora medycyny  Carla Sluzalka (Saltena), ul. Toszecka 15
  • willa wydawcy Arthura Neumanna, obecnie siedziba Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w Gliwicach,   ul. Rybnicka 27
  • willa emerytowanego dyrektora kopalni Alfonsa Januschowskiego,  obecnie siedziba Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A. Podstrefa Gliwicka, ul. Rybnicka 29
  • willa przedsiębiorcy budowlanego Ericha Drauba, obecnie Klub Pracowników Politechniki Śląskiej, ul. Banacha 3
  • willa inż. Emila Richtera, obecnie siedziba Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Gliwicach, ul. Banacha 4 
  • willa przedsiębiorców budowlanych Rösnerów, obecnie Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "ANIMED", ul. Lipowa 36

 

 

Wywiadów w związku z XVI edycją Gliwickich Dni Dziedzictwa Kulturowego udziela jej koordynator - pani Anna Kwiecień. W celu umówienia terminu prosimy o kontakt z Działem Edukacji i Promocji Muzeum w Gliwicach (tel. 783 560 005).

 

 

22-23 września 2018, Muzeum w Gliwicach
XVI Gliwickie Dni Dziedzictwa Kulturowego
Mój dom jest moją twierdzą – gliwickie rezydencje miejskie  w XIX i 1. poł. XX w.

Organizator: Muzeum w Gliwicach

Partnerzy: Politechnika Śląska, The Farm 51, Foto-Toni wirtualne360.pl, KSSE Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna, Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Gliwicach, willakelma.pl, Wasko S.A. Gliwice

Źródło: Muzeum w Gliwicach

 

Admin Admin

Udostępnij:


Komentarze

Brak komentarzy...

Zostaw komentarz


POLECANE FIRMY

REKLAMA

AKTUALNOŚCI

Głosowanie

Zobacz wyniki

REKLAMA

KALENDARZ WYDARZEŃ

21
Środa
Listopad 2018
Listopad
Po Wt Śr Cz Pt So Nd
293031
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
12
imieniny:
Janusza, Marii, Reginy

REKLAMA